* Doç. Dr. Nusret Kaya'nın Gazete Kadıköy'deki
söyleşisinden...
Ülkemizde kadınlar, kendilerini tanımaya daha fazla çaba gösteriyorlar.
Erkeklerin çoğunluğu rüya görmediğini söyler. Bu, kesinlikle yanlıştır. Her
insan, her gece rüya görür. Sorun rüyaların hatırlanıp hatırlanmadığıdır.
Rüyalarınızı hatırlamaya özen gösterin.
Çağımız "iletişim çağı" olarak adlandırılsa da birbirimizle
gerçek anlamda iletişim kurduğumuz söylenebilir mi? Kendimizi karşımızdakine ne
ölçüde anlatabiliyoruz? Ne ölçüde onu anlayabiliyoruz? Aslında sorulması gereken
temel soru, kişilerin kendilerini ne ölçüde tanıdıkları olmalı. Kendimizin ne
kadarını biliyoruz. Bizi biz yapan beynimizin ne ölçüde farkındayız? Onun ne
kadarını tanıyoruz?
-Doç. Dr. Nusret Kaya, yıllarını insanların kendilerini, beyinlerini
tanımalarına adamış, Kadıköy'de yaşıyor olmaktan da son derece mutlu olan bir
psikiyatrist.
-Size başvuranları "hastam" yerine "danışanım" olarak
adlandırmanızın nedenini öğrenebilir miyiz?
Toplumumuz insanı, psikiyatristlere başvurmaya yeni yeni alışıyor. Eskiden,
biliyorsunuz, 'Ruh ve Sinir Hastalıkları' tabelaları asardı psikiyatristler. Bu
insanlara 'hasta' olduğunu baştan kabul etmelerinin mesajını veriyordu. Bu mesaj,
sorunu olan insanları bizlerden uzaklaştırıyordu. Son 10-15 yıldır, 'Psikiyatrist'
tabelalarına alıştırdık insanları. Ben, bu yüzden bana başvuran kişilere, 'hasta'
yerine 'danışan' sözcüğünü kullanmayı tercih ediyorum. Bu sözcük;
'danışan'larımla aramdaki ilişkiyi daha sıcak, daha yakın kılıyor.
-Yıllardır insan beyni üzerinde çalışıyorsunuz. Beynimiz hakkında biraz
bilgi verir misiniz?
-İnsan beyni, hayvanların beyninden farklıdır. İnsan beynini iki ana bölüme
ayırıyoruz. Alt ve üst beyin. Üst beyin(korteks) 1 milimetre kalınlığında bir
kabuk gibi, beynin iki yarımküresini kaplar. Analiz, sentez yaptığımız,
konuştuğumuz, öğrendiğimiz, öğrettiğimiz hücreler bu bölgededir. Üst beyin
gelişme farklılıklarından ötürü, insanlar sadece üst beyinleri ile iletişim
kurduğunda birbirlerini anlayamalar. Tartışmalar, politikalar üst beyin tarafından
yapılır. Üst beyin, tüm beyin hücrelerinin %28'ini kullanır. Oysa alt beyin %72
hücre kullanımı ile toplam 100 milyar hücreye sahiptir ve beynimizin en önemli
bölümüdür. Atalarımızın yaklaşık 4 milyon yıl öncesinden bu yana
Ribonükleikasit(RNA) molekülleri ile bu şifrelerin kuşaktan kuşağa taşındığı
Nobel Kimya Ödülü kazanan bilim insanlarınca 1988 yılında ispatlanmıştır.
Duygularımız, doğanın kanunları alt beyinde, insanların kanunları üst beyinde
geçerlidir.
-Bizler, alt beynimizi ne kadar tanıyoruz?
-Çok az. Çağımız koşulları bizi sadece üst beynimizle yaşamaya zorluyor.
Sahip olma, para kazanma hırsı belli çevreler tarafından körükleniyor. Tüm bunlar
sadece üst beynimizi kullanarak yaşadığımızın göstergeleridir. Alt beynimizi
yeterince tanımadığımızdan, ondaki sert takıntıları çözemediğimizden,
çağımız insanı; mutsuz, sorunlu, birbirleri ile gerçek anlamda sevgiyi yaşayamayan
insanlar olarak tarihe geçecektir.
Alt beynimizi tanımamız açısından bir örnek vermek istiyorum. Köpekten
korkmak üst beyin bilgisidir. Bir insan köpekle karşılaştığında korku duyarsa
beyin adrenalin hormonu salgılar. Köpek, saldırganlık hormonu olan noradrenalin ile
adrenalin arasındaki farkı algılayamadığından, kendisinden korku duyan kişinin
kendisine saldıracağını zanneder ve o saldırmadan kendisi saldırır. Oysa alt beynin
farkında olan kişi köpekten korku duymaz. Alt beyin tüm canlılara sevecen duygular
besler. Saldırganlık duyguları, yerini sevecen duygulara bırakır. Bu duygularla
diğer insanlara yaklaşımda sert, katı, sevgisiz insanların yumuşadığını, sevecen
bir yapıya kavuştuğunu gözlemliyoruz. Alt beynin farkına varılması toplumsal
barışı getirecektir. Bu, alt beyin takıntıları sert olan kişileri yumuşatacak,
üst beynin de daha net kullanılmasını sağlayacaktır. Alt ve üst beynin uyumlu
kullanımı başarılırsa ileri tarihlerde savaşlar bitecek, insanlararası
çatışmaların yerini sevgi, hoşgörü ve ruhsal güzellikler alacaktır.
-Tüm beyin hücrelerinin %72'sini kullanma yetisine sahip olduğunu söylediğiniz
alt beynimizi tanımak için ne yapmak gerekiyor?
-Batıda rüya analizleri ve serbest çağrışım yöntemleri ile, doğuda ise
meditasyon yöntemleri ile alt beyin tanıma çalışmaları yapılıyor. Rüya
analizlerini, rüya yorumlarından ayırmak gerekir. Uyku sırasında üst beyin devre
dışıdır. Rüyalardaki semboller evrenseldir. Rüya analizleri, bu alanda
uzmanlaşmış psikiyatristler tarafından yapılmalıdır. İnsanı tanıma açısından
alt beyindeki bilgi birikimi gerçek bir hazinedir. Oradaki sert takıntılar
yumuşatılırsa, üst beyin çalışması da olumlu yönde etkilenir. İnsan daha
yaratıcı, daha huzurlu, daha sevecen olur.
-Alt beyin takıntılarımız nelerden kaynaklanıyor?
-Bunun birçok nedeni var. Bunlardan en önemlisi iki yaşından sonra çocukların
yakınları ile birlikte uyumasıdır. İnsanda üst beyin iki yaşından sonra gelişmeye
başlar. Üst beyin gelişme göstermeye başladıktan sonra yakınlarla birlikte uyumada,
uyku esnasında üst beyin devre dışı kaldığından alt beyin uyku esnasındaki
bedensel temasları sex yapma olarak algılar. Bu durum, üst beyinde ağır suçluluk
duyguları ve kompleksler yaratır. Bu nedenle iki yaşından sonra çocukların
yakınları ile birlikte uyumaları kesin olarak yanlıştır.
Diğer önemli bir alt beyin takıntısına sık yapılan doğumlar yol açmaktadır. Her
kadın ilk bebeğini içgüdüsel olarak ister. Soyun devamı içgüdüsünü ona
aktarır. Ancak birinci bebek meme emme aşamasında iken; yaşanan ikinci gebelikte, anne
alt beyni bu bebeği reddeder. Bu reddediş, bebeğin alt beynine annenin alt beyni
tarafından aktarılır. Olumsuz kayıtlar aktarılan bu bebeğin, yetişkin olduğunda
halen kurtulamadığı sert takıntıları alt beyinde yaşadığına tanık oluyoruz.
'Sert takıntı' diye tabir ettiğim, 'istenmeyen canlı olma' takıntısıdır.
Üçüncü alt beyin takıntısı ise erkekte sünnet olayıdır. İki yaşından sonra
uygulanan sünnette kastraksiyon korkusu (tümden yitirme) denilen özel bir takıntı,
alt beyinde sertleşir. Bu kompleks, erkeklerde yetersizliklere neden olduğundan; erkek,
kadına sağlıklı ilişki yaşatamaz. Sağlıklı ilişki geliştiremeyen kadın ise
rahim gücüne sarılarak yaşar. Yani analığı tek değer olarak var eder yaşamında.
-Bunun sakıncası nedir?
-Kadın beyninde orjin kod açılamadığından bu alt beyinde sert takıntıya
neden olur. Bedenini keşfedemeyen kadın ilişkiden haz almaz. Bu yüzden sadece anne
olurlar. Gösterdikleri sadece 'anne' davranışlarıyla eşlerini ve erkek çocuklarını
çocuk alt beyinli kılarlar. Yani 'anne' gereksinimini bir türlü üzerinden atamayan
bir sürü erkek yaratır yürüyen rahimler. Ben bu kadınlara 'yürüyen rahimler'
diyorum. Çünkü sadece 'ana' olarak düşünen, davranan kadınlar rahim etkisi altına
aldıkları eşlerinin ve erkek çocuklarının farkından olmadan bireyleşmelerine engel
olurlar. Rahim kaynaklı yaşayan kadınlar, her zaman korku içinde yaşarlar. 17
Ağustos depreminden sonra ücretsiz terapiler başlattım. Bu terapilerin çoğunda
kadınlar, 'Doktor Bey, ben kendim için korkmuyorum. Bana birşey olursa çocuklarım ne
olur diye düşünüyorum.' diyerek korku ve güvensizliklerini dile getiriyorlar. Bu
korku ve güvensizliklerin çoğu, bireyselleşememelerinden kaynaklanmaktadır.
-İki yıl önce özel bir televizyon kanalında yayınlanan 'Evrenin Dili'
programında milyonlarca izleyiciye ulaşmaya çalıştınız. Faks ile binlerce rüya
analizi yaptınız. Bu programın yayından kaldırılması üzerine izleyenlerinizden
tepki aldınız mı?
-Elbette. Bu konuda hala tepki faxları alıyorum. Ne yazık ki, ülkemizde rüya
analizi yapan çok az psikiyatrist var. Ben bu anlamda kendimi 'Don Kişot' gibi
hissediyorum. Ancak ben bunca yıllık üst beyin bilgilerimle, alt beyin sezgilerimi
birleştirdiğimde kendimde bireysel ego yerine sosyal egonun ortaya çıktığını
farkeden bir psikiyatrist olarak, Amerika'da yaşamak ve çalışmak yerine ülkemde
olmayı tercih ettim.
-Tekrar rüyalara dönmek istiyorum. Yedi binden fazla rüya analizi yaptınız.
Size rüyalarını iletenlerin çoğunluğunu kadınlar mı, erkekler mi oluşturuyor?
-Kadınlar... Kadınlar, kendilerini tanımaya daha fazla çaba harcıyorlar.
İzlenimim bu. Erkeklerin büyük bir kısmı rüya görmediğini söyler. Bu kesinlikle
yanlıştır. Her insan her gece rüya görür. Sorun, rüyaların hatırlanıp
hatırlanmadığıdır. Rüyalarınızı hatırlamaya özen gösterirseniz
hatırlarsanız. İnsanlarımızı, rüyalarını yazmaya davet ediyorum. Alt beyinlerini
tanımaları için bu önemli bir çabadır.
-Savunduğunuz Psikoestetik felsefe neyi amaçlıyor?
-Psikoestetik felsefe alt beynin farkına varması ile başlar. Duygularımızın
kaynağı alt beyindedir. Bu yüzden üst beyinde sevmek isteriz, sevemeyiz. Kızmak
isteriz, kızamayız. Kızmamak isteriz, kızarız. Çünkü alt beyin üst beyne galip
gelir çoğu kez. İşte psikoestetik felsefe bizlere alt ve üst beynimizin uyumlu
birlikteliğini kurmamızı, kendimizi tanımamızı, kendimizi tanırken insanlarla
doğru, sevgiye dayalı iletişim kurmamızı sağlar. Bu nedenle herkesi psikoestetik
felsefeyi öğrenmeye çağırıyorum. İnanıyorum ki, günümüzde yaşanan kavgalar,
çatışmalar, savaşlar, terör, ırkçılık, sahtekarlık, hoşgörüsüzlük alt
beyinde birbirimizi bulduğumuzda ve birbirimizi sevgi ile kucakladığımızda sona
erecek. İnsanlığın bu barbar çağı ne kadar sürer, bunu bilmiyorum. Ama bir gün
barış rüzgarları esecek gezegenimizde. Kadının erkeği, erkeğin kadını daha iyi
anlayacağı, gerçekten bütünleşecekleri günler gelecek. Buna inanmasam tüm bu
çabalar da anlamsız olurdu. Psikoestetik felsefe sayesinde insanların sevgi yumağı
oluşturacaklarına inancım tamdır. Bu, insanın kendini evrenin bir parçası
hissetmesi aşamasıdır.